Włosy tłuste są następstwem nadmiernej aktywności gruczołów łojowych zlokalizowanych przy mieszkach włosowych. Produkowany przez nie łój (sebum) pełni ważną funkcję ochronną, zabezpieczając włosy i skórę głowy przed utratą wilgoci oraz działaniem drobnoustrojów. Problem pojawia się wtedy, gdy ilość wydzielanego sebum przekracza fizjologiczne potrzeby skóry. W efekcie włosy szybko tracą świeży wygląd, stają się ciężkie i zlepione, a skóra głowy może być podatna na rozwój stanów zapalnych.

Najbardziej charakterystycznym objawem włosów tłustych jest ich przetłuszczanie już po kilku lub kilkunastu godzinach od umycia. Pasma stają się błyszczące u nasady, sklejają się w pojedyncze kosmyki i sprawiają wrażenie wilgotnych oraz nieświeżych. Włosy tracą objętość, są oklapnięte i trudniejsze do ułożenia. U części osób może występować również nieprzyjemny zapach skóry głowy wynikający z rozkładu sebum przez mikroorganizmy naturalnie zasiedlające skórę. Nadmiernemu łojotokowi często towarzyszy świąd, uczucie dyskomfortu oraz zwiększona podatność na łupież tłusty i łojotokowe zapalenie skóry.